Wanneer we aan lavendel denken, zien we meteen die prachtige paarse bloemen voor ons, met hun herkenbare geur. Veel mensen kennen ook de etherische olie van lavendel. Maar wist je dat er tijdens de destillatie van lavendel nog een tweede, bijzonder waardevol product ontstaat? Lavendelhydrolaat!

Een zacht, aromatisch bloemenwater dat je op heel wat manieren kunt gebruiken in je dagelijkse verzorging. En hoewel het misschien minder bekend is dan etherische olie, vind ik dat hydrolaten absoluut wat meer aandacht verdienen.

Wat is lavendelhydrolaat eigenlijk?

Lavendelhydrolaat wordt verkregen door de bloeiende toppen van echte lavendel (Lavandula angustifolia) te destilleren met waterdamp. Tijdens dat proces neemt de stoom verschillende vluchtige aromatische stoffen uit de bloemen mee. Wanneer de stoom opnieuw afkoelt, ontstaat er een aromatisch water waaruit de meeste etherische olie zich afscheidt. Het overblijvende bloemenwater noemen we het hydrolaat.

Dat water bevat kleine hoeveelheden vluchtige aromatische stoffen, waaronder wateroplosbare bestanddelen uit de plant. Lavendelhydrolaat is dus geen gewone thee van lavendelbloemen en ook geen water waaraan je enkele druppels etherische olie hebt toegevoegd. Het is een afzonderlijk product van de destillatie, met een eigen samenstelling en eigenschappen.

Wat is het verschil met etherische olie van lavendel?

Etherische olie is een sterk geconcentreerd mengsel van vluchtige plantenstoffen.

Lavendelhydrolaat bevat veel kleinere hoeveelheden aromatische bestanddelen en is daardoor doorgaans veel zachter voor de huid. Waar je etherische olie meestal eerst moet verdunnen voor gebruik op de huid, kun je een zuiver lavendelhydrolaat dat geschikt is voor cosmetisch gebruik doorgaans rechtstreeks aanbrengen. Dat maakt het bijzonder praktisch.

Je hoeft niet telkens een mengeling te bereiden of verschillende ingrediënten af te wegen. Een flesje lavendelhydrolaat met een geschikte verstuiver is vaak al voldoende.

Hoe ruikt lavendelhydrolaat?

Misschien verwacht je dat lavendelhydrolaat precies hetzelfde ruikt als etherische olie van lavendel. Maar dat klopt niet helemaal.

De geur is doorgaans zachter, wat zoetig en soms een beetje honingachtig. Dat komt doordat de samenstelling van het hydrolaat anders is dan die van de etherische olie. Ook de kwaliteit van de bloemen en het destillatieproces hebben invloed op de uiteindelijke geur.

Waarom is lavendelhydrolaat zo interessant voor de huid?

Lavendelhydrolaat heeft doorgaans een licht zure pH-waarde, vaak rond 5,5 tot 5,9. Dat ligt in de buurt van de natuurlijke zuurgraad van onze huid.

Binnen de aromatherapie en natuurlijke huidverzorging wordt lavendelhydrolaat daarom gewaardeerd als een zacht en verfrissend verzorgingsproduct. Het wordt traditioneel gebruikt bij verschillende huidtypes, waaronder de gevoelige, vette en onzuivere huid. Ook bij een huid die wat trekkerig of warm aanvoelt, kan een frisse verstuiving aangenaam zijn.

Natuurlijk reageert niet iedere huid hetzelfde. Ook een natuurlijk bloemenwater kan bij sommige mensen irritatie veroorzaken.

Wat kun je allemaal doen met lavendelhydrolaat?

Het fijne aan lavendelhydrolaat is dat je er helemaal geen ingewikkelde bereidingen voor hoeft te maken. Je kunt het gewoon gebruiken zoals het is.

Als gezichtstonic

Na het reinigen van je gezicht kun je een beetje lavendelhydrolaat op je huid verstuiven of aanbrengen met een herbruikbaar wattenschijfje. Het zorgt voor een fris gevoel en vormt een aangename aanvulling op je dagelijkse huidverzorging.

Ook mensen met een vettere of onzuivere huid kiezen binnen de natuurlijke verzorging regelmatig voor lavendelhydrolaat.

Als verfrissende spray op warme dagen

Tijdens warme zomerdagen kan een fijne nevel lavendelhydrolaat bijzonder aangenaam zijn.

Bewaar het flesje in de koelkast en verstuif wat op je gezicht, hals of armen wanneer je behoefte hebt aan verkoeling. Vermijd daarbij rechtstreeks contact met de ogen.

Na het scheren of ontharen

Na het scheren kan de huid wat gevoelig of rood aanvoelen. Lavendelhydrolaat wordt traditioneel gebruikt om de huid na het scheren te verfrissen en te verzorgen. Je kunt het voorzichtig aanbrengen op de intacte huid.

Als kompres bij een warme of gevoelige huid

Heb je een plekje dat wat warm of geïrriteerd aanvoelt? Dan kun je een proper doekje bevochtigen met koel lavendelhydrolaat en dit even op de intacte huid leggen. De verkoeling van het kompres kan bijzonder aangenaam zijn.

Bij ernstige zonnebrand, blaren, uitgebreide huidbeschadiging of tekenen van infectie is een hydrolaat uiteraard geen vervanging voor passende verzorging.

Als verzorging bij insectenbeten

Een insectenbeet kan behoorlijk vervelend zijn, zeker wanneer de huid begint te jeuken. Een koel kompres met lavendelhydrolaat kan helpen om het plekje tijdelijk wat aangenamer te laten aanvoelen. Vermijd gebruik op opengekrabde of geïnfecteerde huid.

Als zachte haarverfrisser

Ook voor je haar kun je lavendelhydrolaat gebruiken. Een lichte verstuiving over het haar geeft een subtiele geur en kan prettig zijn wanneer je je haar even wilt opfrissen. Het is uiteraard geen vervanging voor een shampoo, maar wel een eenvoudige manier om een zacht aromatisch bloemenwater te gebruiken.

Voor een rustgevend avondmoment

Lavendel wordt al heel lang geassocieerd met rust en ontspanning. Ook lavendelhydrolaat heeft een zachte geur die sommige mensen bijzonder aangenaam vinden aan het einde van een drukke dag.

Je kunt bijvoorbeeld een beetje verstuiven op je huid tijdens je avondverzorging. Of je gebruikt het als geurige toevoeging aan een warm bad, op voorwaarde dat het product daarvoor geschikt is.

Het is vooral een fijn verzorgingsritueel. We kunnen niet beloven dat lavendelhydrolaat op zichzelf slaapproblemen verhelpt.

Is lavendelhydrolaat geschikt voor kinderen?

Hydrolaten zijn doorgaans veel minder geconcentreerd dan etherische oliën. Daardoor worden ze binnen de aromatherapie ook gebruikt bij de verzorging van kinderen. Toch betekent dat niet dat ieder hydrolaat automatisch geschikt is voor iedere leeftijd.

Vooral bij baby's en jonge kinderen is het belangrijk om rekening te houden met de samenstelling, zuiverheid en eventuele toevoegingen van het product.

Gebruik bij hen geen zelfgemaakte sprays of producten waarvan je de microbiologische kwaliteit niet kent. Kies een product dat uitdrukkelijk geschikt is voor de betreffende leeftijd en toepassing.

Kun je lavendelhydrolaat ook in de keuken gebruiken?

Sommige hydrolaten worden ook culinair gebruikt, bijvoorbeeld om dranken of desserts subtiel te aromatiseren. Maar niet ieder lavendelhydrolaat dat je in de winkel vindt, is geschikt voor consumptie.

Een cosmetisch hydrolaat kan andere kwaliteitsvereisten of toevoegingen hebben dan een product dat bedoeld is voor voeding. Gebruik daarom uitsluitend een hydrolaat dat uitdrukkelijk voor voedingsgebruik verkocht wordt.

Hoe bewaar je lavendelhydrolaat?

Dit is een belangrijk verschil met etherische olie. Een hydrolaat bestaat grotendeels uit water en is daardoor veel gevoeliger voor microbiële besmetting.

Bewaar een ongeconserveerd hydrolaat bij voorkeur in de koelkast en hou je aan de houdbaarheidsvoorschriften van de fabrikant.

Sluit het flesje onmiddellijk na gebruik en vermijd dat je met je vingers of andere voorwerpen de opening aanraakt. Een sprayflacon is bijzonder handig omdat je het product kunt gebruiken zonder telkens de fles te openen.

Merk je een vreemde geur, schimmelvorming of een opvallende verandering in het uitzicht? Gebruik het hydrolaat dan niet meer. Ook wanneer het product er nog normaal uitziet, blijft de opgegeven houdbaarheid belangrijk.

Tips van Moeke Marleen

Kies voor echte lavendel. Kijk naar de botanische naam Lavandula angustifolia, zodat je weet van welke plant het hydrolaat afkomstig is.

Lees het etiket. Controleer of het om een echt destillaat gaat en niet om geparfumeerd water.

Hou het eenvoudig. Voor heel wat toepassingen heb je geen extra ingrediënten nodig. Het hydrolaat op zichzelf is al een mooi verzorgingsproduct.

Gebruik een sprayflacon. Zo kun je het bloemenwater gemakkelijk en hygiënisch aanbrengen.

Bewaar het koel. Zeker bij ongeconserveerde hydrolaten is een goede bewaring belangrijk.

Een zacht alternatief voor wie etherische oliën te sterk vindt

We denken bij aromatherapie vaak meteen aan kleine flesjes etherische olie. Maar ook hydrolaten verdienen absoluut hun plaats. Ze hebben een andere samenstelling, een zachtere geur en zijn vaak bijzonder eenvoudig te gebruiken.

Je hoeft dus geen ingewikkelde bereiding te maken om van een aromatische plant te genieten. Soms is een eenvoudig bloemenwater al voldoende om een klein verzorgingsmomentje voor jezelf te creëren.

Lavendelhydrolaat is daar een prachtig voorbeeld van!