Heb jij al eens een rodekool van dichtbij bekeken? Die mooie paarse bladeren zien er misschien heel gewoon uit, maar je kan er mee toveren! Want wist je dat je met rodekool water kunt maken dat van kleur verandert?
Je hebt helemaal geen speciale spullen nodig. Een stukje rodekool, wat water en enkele ingrediënten uit de keuken zijn al voldoende. Trek je schort maar aan, want vandaag gaan we experimenteren!
Eerst maken we paars water
In de bladeren van rodekool zitten natuurlijke kleurstoffen die de kool haar mooie paarse kleur geven. Wanneer je rodekool in warm water legt, komen een deel van die kleurstoffen in het water terecht.
Het bijzondere aan die kleurstoffen is dat ze kunnen veranderen wanneer je bepaalde ingrediënten aan het water toevoegt. Sommige maken het water roze of rood, terwijl andere ervoor zorgen dat het blauw of zelfs groenachtig wordt. Hoe dat precies werkt, ontdek je zo meteen!
Wat heb je nodig?
Enkele bladeren rodekool
Ongeveer 500 ml water
3 of 4 doorzichtige glazen
Een beetje citroensap
Een scheutje azijn
1 kl baksoda (natriumbicarbonaat)
Een zeef
Een lepel
Vraag ook even een volwassene om te helpen, want we gaan met heet water werken.
Zo maak je het toverwater
Stap 1: Maak het paarse water
Snij de rodekool in kleine stukjes en doe ze samen met het water in een kookpot. Laat een volwassene het water aan de kook brengen en de rodekool ongeveer 10 minuten zachtjes laten koken.
Het water krijgt nu een mooie paarse kleur. Giet het door een zeef en laat het volledig afkoelen. De stukjes rodekool hebben we voor ons experiment niet meer nodig.
Stap 2: Verdeel het water
Giet het afgekoelde paarse water in drie of vier doorzichtige glazen. Zorg dat er ongeveer evenveel water in ieder glas zit, zodat je de kleuren straks goed kunt vergelijken.
Stap 3: Maak roze water
Voeg aan het eerste glas enkele druppels citroensap toe en roer voorzichtig. Als alles goed gaat, verandert het paarse water in een mooie roze of roodachtige kleur!
Stap 4: Probeer het met azijn
Voeg aan het tweede glas een klein scheutje azijn toe en roer opnieuw. Ook nu zal het water waarschijnlijk roze of roodachtig kleuren. Lijkt de kleur op die van het glas met citroensap, of zie je toch een verschil?
Stap 5: Maak blauwgroen water
Doe in het derde glas een klein beetje baksoda en roer goed. Kijk nu eens wat er gebeurt! Het water kan blauw of zelfs wat groenachtig worden.
Voeg niet meteen de volledige koffielepel toe, maar begin met een klein beetje. De uiteindelijke kleur hangt namelijk af van de hoeveelheid baksoda die je gebruikt.
Stap 6: Bewaar een glas zonder toevoegingen
Laat het laatste glas gewoon paars en zet daarna alle glazen naast elkaar. Zo kun je de verschillende kleuren goed vergelijken.
Maar hoe kan dat nu?
In rodekool zitten kleurstoffen die we anthocyanen noemen. Dat is een moeilijk woord, hé? Anthocyanen zijn natuurlijke kleurstoffen die ook voorkomen in bijvoorbeeld blauwe bessen, bramen en sommige bloemen.
Het bijzondere aan deze stoffen is dat ze reageren op de zuurtegraad van hun omgeving. Dat noemen we ook wel de pH-waarde. Klinkt ingewikkeld, maar eigenlijk is het best eenvoudig.
Citroensap en azijn zijn zuur. Wanneer je die aan het paarse rodekoolwater toevoegt, wordt het water roze of roodachtig. Baksoda is dan weer basisch en kan ervoor zorgen dat het water blauw of groenachtig kleurt.
Het rodekoolwater werkt dus als een soort verklikker die laat zien of iets zuur of basisch is. En dat allemaal met een gewone groente!
ZEKER DOEN!! Maak een kleurenregenboog
Wil je nog een stapje verder gaan? Neem dan vijf kleine glazen met telkens evenveel paars rodekoolwater. Laat het eerste glas zoals het is en voeg aan het tweede glas één druppel citroensap toe. In het derde glas doe je wat meer citroensap.
Voeg aan het vierde glas een heel klein beetje baksoda toe en aan het vijfde glas iets meer baksoda. Roer telkens goed en zet daarna alle glazen naast elkaar.
Welke kleuren zie je? Kun je ze van roze naar paars en vervolgens naar blauwgroen rangschikken? Misschien lukt het zelfs om verschillende tinten te maken, zodat je een hele kleurenregenboog krijgt!
Nog een leuk experiment
Neem een glas waarin je het water met baksoda blauw hebt gemaakt en voeg daar langzaam een beetje citroensap aan toe. Roer voorzichtig en kijk goed wat er gebeurt.
Het water kan opnieuw richting paars en daarna roze veranderen. Misschien zie je zelfs kleine belletjes verschijnen! Dat komt doordat baksoda en citroensap met elkaar reageren. Daarbij ontstaat een gas dat koolstofdioxide heet, hetzelfde gas dat ook voor de belletjes in bruiswater zorgt.
Tips van Moeke Marleen
Gebruik doorzichtige glazen. Zo kun je de kleuren het best vergelijken.
Laat het rodekoolwater goed afkoelen. Dan kunnen kinderen veilig mee experimenteren.
Begin met kleine hoeveelheden. Met enkele druppels citroensap of een beetje baksoda kun je vaak al een kleurverandering zien.
Probeer eens een ander zuur ingrediënt. Wat gebeurt er bijvoorbeeld wanneer je een beetje sinaasappelsap toevoegt?
Niet opdrinken! Dit is een proefje om naar te kijken, geen drankje. Gebruik ook nooit onbekende schoonmaakproducten om kleuren te maken.
Een gewone rodekool vol verrassingen
Wie had gedacht dat er in een gewone rodekool zoveel bijzondere kleuren verborgen zaten? Met enkele eenvoudige ingrediënten heb je ontdekt hoe natuurlijke kleurstoffen reageren op zuur en basisch.
En misschien kijk je de volgende keer wel heel anders naar een rodekool wanneer je die in de winkel of in de moestuin ziet liggen. Want soms vind je de leukste proefjes gewoon tussen de groenten in de keuken!

Kleine Makers, Grote Dromen
