We horen regelmatig dat we voldoende vezels moeten eten. Meestal wordt daarbij gedacht aan een goede stoelgang. Maar vezels hebben nog een andere belangrijke functie: bepaalde soorten vormen voedsel voor onze darmbacteriën.
En die bacteriën doen daar iets bijzonders mee.
Wat zijn voedingsvezels?
Voedingsvezels zijn bestanddelen van plantaardige voedingsmiddelen die niet of nauwelijks door onze eigen spijsverteringsenzymen worden afgebroken.
Je vindt ze onder andere in groenten, fruit, peulvruchten, volkoren granen, noten en zaden.
Er bestaan verschillende soorten vezels. Sommige helpen om de stoelgang meer volume te geven, andere kunnen water vasthouden en weer andere worden door darmbacteriën gefermenteerd.
Niet iedere vezel heeft dus dezelfde werking.
Fermentatie in je dikke darm
Wanneer bepaalde vezels de dikke darm bereiken, kunnen darmbacteriën ze gebruiken als voedingsbron.
Daarbij vindt fermentatie plaats. Dat is een natuurlijk proces waarbij micro-organismen stoffen afbreken en omzetten in andere verbindingen.
Bij de fermentatie van vezels ontstaan onder andere korteketenvetzuren.
De drie bekendste zijn acetaat, propionaat en butyraat.
Wat is butyraat?
Butyraat wordt ook wel boterzuur genoemd.
Het is een belangrijke energiebron voor de cellen die de binnenkant van onze dikke darm bekleden.
Die cellen vormen samen een deel van de darmbarrière. Ze helpen om voedingsstoffen en andere stoffen op een gecontroleerde manier door te laten.
Butyraat speelt bovendien een rol bij processen die betrokken zijn bij het onderhoud van de darmwand en de regulatie van ontstekingsreacties.
Het onderzoek naar korteketenvetzuren en hun invloed op de rest van ons lichaam is volop in ontwikkeling.
Welke voeding levert interessante vezels?
Je hoeft geen bijzondere producten te kopen om vezelrijk te eten.
Denk bijvoorbeeld aan:
Havermout bij het ontbijt.
Appels, peren en bessen.
Linzen, kikkererwten en andere peulvruchten.
Prei, ui, knoflook en asperges.
Volkorenbrood en volkoren granen.
Verschillende groenten uit je eigen moestuin.
Door regelmatig af te wisselen, krijg je verschillende soorten vezels binnen.
En wat met gefermenteerde groenten?
Gefermenteerde groenten kunnen ook voedingsvezels bevatten. Tijdens de fermentatie verandert de samenstelling van het oorspronkelijke voedingsmiddel, maar doorgaans verdwijnen niet alle vezels.
Een portie zuurkool kan dus bijdragen aan je groente- en vezelinname.
Het is wel belangrijk om twee processen uit elkaar te houden: de fermentatie in een pot zuurkool gebeurt vóór je het product opeet, terwijl de fermentatie van voedingsvezels door darmbacteriën in je dikke darm plaatsvindt.
Bouw rustig op
Wie weinig vezels eet en plots veel peulvruchten, rauwe groenten of volkoren producten toevoegt, kan tijdelijk meer gasvorming of een opgeblazen gevoel ervaren.
Daarom is het verstandig om je vezelinname geleidelijk te verhogen en voldoende te drinken.
Bij aanhoudende darmklachten is persoonlijk voedingsadvies soms aangewezen.
Een gevarieerd bord met voldoende plantaardige voedingsmiddelen geeft je darmbacteriën verschillende soorten materiaal om mee aan de slag te gaan. En daar kan ook je darmwand baat bij hebben.

Bubbels & Fermenten
